سهرهتا
پۆستی ئهلیکتڕۆنی
ئهرشیڤ
هاوڕێیان
دهربارهی من :: دۆستان :: خهپهگیان
تاراوگه
کهزوان
رهوگه
نهکهڕۆز
پهیڤ
ههوارگهی عاشق
ڕهشماڵ
عبدالعزیز مولودی
دهنگی ژن مافی منداڵ
ئهمین گهردیگلانی
مهنسوور سۆفی
پهیامی بۆکان
راه ارتباطات
قادر وریا
عهلی گوڵی
unpo
:: لۆگۆی دۆستان ::
RSS
هاورێیان و دۆستانی بهرێز
به هۆی سهرقاڵی و درووستبوونی کار و تێکۆشانی دیکه، به داخهوه ناتوانم چیتر له تازهکردنهوهی وێبلاگهکهمدا بهردهوامبم. به داوای لێبووردنوه دهڵێم ههموولایهک ماڵئاوا
براتان کاوه ئاههنگهری
یهکێتی ئهوروپا کۆمپانیای ''ماهان''ی ئێرانی قهدهغه کرد
کۆمپانیای ماهان ئهیر و کۆمپانیایهکی ئوکراینی(که خاوهن فرۆکهی موسافیربهرین) له لایهن ئهکێتی ئهروپاوه به هۆی نهبوونی ئهمنییهت و لهخوارێبوونی کهیفییهتی کهلوپهلی فڕۆکهکانیان له هێنان و بردنی موسافیر بۆ ناو یهکێتی ئهوروپا قهدهغهکران.کۆمپانیای ماهان که له دۆسێلدۆرفی ئاڵمانهوه خهریکی راگوازتنی موسافیران بۆ ئێران و له ئێرانهوه بۆ ئاڵمانه ، دهیهویست لهسهر وڵاتی هولهندیشن کاربکات بۆ کاری راگوازتنی موسافیر.کۆمیسیۆنی یهکێتی ئهوروپا له ساڵی2006 وه لیستێکی رهشی له ههموو ئهو کۆمپانیای موسافهرهتیانه ئهماده کردبوو که زۆر کۆمپانیای ئهفریقی و ههموو کۆمپانیاکانی موسافهرهتی ئهندونێزی تێدایه که بۆیان نیه بۆ نێو یهکێتی ئهوروپا ههڵفڕن.
PNA- (لارس دیمیایین)ی گۆرانیبێژی پۆپی سویدی دوای ئهوهی له بهرنامهیهكی تهلهفزیۆنی كهناڵی STV دوا ئهلبومی خۆی به جهماوهركهی ناساند، لهسهر بهرگی ئهلبومهكه وێنهیهكی خۆی لهسهره به جلوبهرگی گهشتی ئاسمانی و ئاڵای كوردستانی لهسهر قوڵی خۆی داناوه.
بهپێی ههواڵێك كه له مالپهرِی كوردستان وێب بڵاوكرایهوه، ئهم بهرههمهی دیمیایین كه یهكێك له گۆرانیبێژه ناودارهكانی وڵاتی سویده، بهناوی (Valkommen hit 2007)ـه و لهیهكێك له بهرنامه تهلهفزیۆنییهكان داوهت كرا بۆ ئهوهی ئهم بهرههمهی خۆی بناسێنێت. لهم بهرنامهیهدا پێشكهشكاری بهرنامهی ئهوهی لێ پرسی كه بۆ ئاڵای كوردستانی لهسهر قولی ههیه، ئهو لهمباریهوه گووتی ئهو ئاڵایه، ئاڵای نهتهوهی كورده و من پشتگیرییان لێ دهكهم.
دهربارهی تێكهڵاوی لهگهڵ كوردهكان دیمیایین گووتی بۆ جاری یهكهم كوردم له چیای ئاگرین ناسی، پاشانیش بهتهواوی شارهزای دۆزی ئهم نهتهوهیه بووم.
ههر لهم بهرنامهیه ئهو هونهرمهند گووتی بژی كوردستان.
هونهرمهند ئاماژهی بهوهش كرد كه له نهورۆزی ساڵی 2008 لهگهڵ كوردهكانی كه له سوید دهژین، یادی نهورۆز دهكاتهوه.
سهرچاوه: پهیامنێر
منبع: پیک نت
وتارێکی داریوش ئاشوری لهژێر ناوی'' نیچهو ایران''. تکایه بۆ خوێندنهوهی ئهم وتاره لهسهر لینکی خوارهوه کلیک بکه.
http://ashouri.malakut.org/Nietzsche-Persian-ashouri.pdf
نووسینی: فرانسیس فوکویاما
وهرگێڕان له فارسییهوه بۆ کوردی: کاوه ئاههنگهری
''یهکپارچهیی له ئابووری جیهانیدا''
پرۆفیسۆر سامۆئێل هانتیگتۆن له کتێبی وێککهوتنی ژیارهکانی خۆیدا له ساڵی 1996، دهڵێت که دوای شهڕی سارد سیاسهته جیهانییهکان نه وهک جاران له ژێر دهسهڵاتی ئایدیۆلۆژییهکاندا بهڵکوو دهکهونه ژێر سهیتهرهی جیاوازی نێوان کولتوور و کهلهپوورهکان. ئهو نووسی که هێزی فهرههنگ وهپێش هیزهکانی تری به جیهانیکردن دهکهوێت و وهفاداری مرۆڤهکان له نههایهتدا لهسهر بنهمای هاوپێوهندی ئایین و ئیتنیک و مێژووی هاوبهش پهرهدهستێنێ و پێناسه دهکرێت.هانتیگتۆن پێوهره و ئهرزشهکانی تایبهت به رووناکبیری رۆژئاوا ، دیموکراسی و مافهکانی تاکهکهس وهک وێنهیهک له ئهرزشهکانی مهسیحییهتی رۆژئاوایی وهسف دهکات و وا ئیستیدلال دهکات که فهرههنگهکانیتر به پێوهر و ئهرزشگهلێکیتر، نههادگهلێکیتر له چهشنێکی جیاوزیتردا دهخوڵقێنن. دوای دهساڵێک له دهرچوونی ئهم کتێبه زۆر کهس لهسهر ئهو باوهڕهن که تیۆری شهڕو پێکدادانی ژیارهکان ههر ئێستاکه به هۆی پێشهاتنی ههندێک رووداو وهڕاستی گهراوه. هێزه ئایینییهکان به شێوهیهکی بهربڵاو دهستاین به جموجۆڵ کردوه که ئهمهیان زۆرتر به تایبهت له جیهانی ئیسلام به هاتنهمهیدانی ئیسلامی بوونیادگهرا تهنانهت له باشووری ئاسیا، ئامریکای لاتین، وڵاتهیهکگرتووهکانی ئامریکا و روسیا خۆی بهتهواوی دهنوێنێ.من لهگهڵ تیۆری پێکدادانی نێوان ژیارهکان ههم رێکهوتم ههمیش دژ. لهگهڵ ئهم تیۆرییه رێکهوتم ههیه که دهلێ فاکتۆره فهرههنگییهکان تهبدیلبوون به مهنشوورێک و زۆربهی خهڵکی ئهمڕۆکه له دهلاقهی فهرههنگیی خۆیانهوه دهڕوانن بابهته نێونهتهوهییهکانهوه. بهڵام له لایهکیترهوه لهسهر ئهم باوهڕم که ئهم تیۆرییه زۆربهی ئهو هێزانهی که دهخیل بوون له بهجیهانیکردنی و پرۆسهیهک که له داوێنی ئهودا رهوتی بهنوێکردنهوه و مۆدێڕنیزهکردنی نههادهکان هاتوهته ئاراوه و ههروهها کردار و شێوازهکانی حکومهتداری له ئاستێکی بهرفراوان و پێشکهوتووی جیهاندا به کهم دهگرێت.هانتیگتۆن راست دهلێت که پێناسهی سیاسی لهسهر بنهمای فهرههنگی هاوبهش، بهو زوویانه ان نابێت. ئهمهیش به تهواوی نادیموکراتیکه که هیزه ئابوورییهکانی جیهان بیانهوێت کۆمهڵگا بچووک و گهڕهکییهکان له توانایی ههڵوێستگرتن بۆ بنیات نانی ژیانی سیاسی هاوبهشیان، بێبهش و بێبهری کهن. ئهوه تهواو درووسته که وڵاتانی جۆراوجۆری جیهان دهبێ رێ و شوێنی تایبهت به خۆیان بۆ لای بهمۆدێڕنبوون ههبێ و بیپێون. ههر یهک له وڵاتانی ئهوروپای رۆژئاوا، ئامریکا، ژاپۆن و روسیا رێگاو رهههندی تایبهت به خۆیان ههبوه و لهیهکتریش جیاواز.. گهشهپێدان و به نوێکردنهوه له ناوئاخن و له نێو ههوڵ و تهقهللای نهتهوهیهک که له کۆمهڵگایهکی تایبهتیدا دهژین سهرههڵدهدات نهک به هۆی کهسانی بێگانه. وڵاتهکان دهتوانن که لهیهکتر فێر بن،بهڵام رادهی توانایی ئهوان بۆ بهدیهێنان و سازدانی ئامانجێک له وڵاتانی دیکهدا زۆر بهدوور و بهرتهسکه. ئهوه ههمان شتێکه که ئهمریکا نیزیک به چوار ساڵی رابردوو له عێڕاقدا به چهشنێکی دهردناک فێری بووه و ههستی پێکردووه.. بهڵام پرسیارێک که لێرهدا دهبێ وڵامی بدهینهوه ئهوهیه که ئایا ئێمه رێگاگهلێکی جۆراوجۆر بۆ مهبهست و مهقسهدێک دهپێوین – مهبهستێک له ژێر ناوی ژیارییهکی یهکگرتووی جیهانی(تمدن واحد جهانی)- یا ئهوهی که فهرههنگه جۆربهجۆرهکانی کۆمهڵگای مرۆڤایهتی بهرهو مهبهستگهلێک هانگاو دهنێن که له ئهساسدا لێک جیاوازن.؟ئهگهرکوو حاکمان نهتوانن به شێوهیهکی کاریگهر حکومهت بکهن، ئهگهر به تووندی فاسید و ههرزه بن و سهرچاوه گشتییهکان بۆ لای بهرژهوهندی تاکهکهسی و تایبهتی خۆیاندا بکێشن، ئهگهر تهواو زاڵمانه حکومهت بکهن، لهم حاڵهدا سهرچاوه و سهرمایهی پێویست بۆ ههڵدان و گهشهسهندنی درێژخایهن به نرخێکی کهم و ناچیزه دهفڕۆشن. کهوابوو جێی سهرسووڕمان نیه که کۆتایی دهیهی 90 وڵاتانی لایهق و ههروهها خاوهنی حکومهتی باش بوونهته نموونهیهک بۆ دنیای ئهمڕۆکه. وڵاتێک چۆن دهتوانێ بگات به حکومهتێکی باش؟ حکومهت خاوهن هیچ خهڵاتێک نیه که له لایهن حاکمانهوه بدرێ به ئهوانهی که حکومهتیان بهسهردا دهکرێت. ئهم سیستمه له نههایهتدا دهبێ لهسهر ئهساسی وهها مکانیزمگهلێکی وڵامدهرهوه بێ که گهیاندنی خزمهت و مافهکانی شارۆمهندهکان له لایهن حاکمانهوه گهرهنتی بکات نهک بهرژهوهندی حاکمان و دۆستان و خزموکهسیحاکمان.حکومهتهکان به شێوه و رێگای جۆراوجۆرهوه دهتوانن که وڵامدهر بن. باوترینی ئهم شێوازانه لهم پێوهندییهدا مکانیزمی وڵامدهرهوهی ئهستوونیه که به نێوی ههڵبژاردن ناوبانگی دهرکردووه. بهڵام مکانیزمگهلی وڵامدهرهوهی ئاسۆییش ههیه که لهوێدا بهشه جۆبهجۆرهکانی حکومهتێک کردار و ههڵسووکهتهکانی یهکتر دهخهنه ژێ چاوهدێری و کۆنتڕۆڵهوه. پارڵمان و دادگاکان و سهربهخۆیی بهڕێوهبهر(مجری) یش زۆر گرنگه. بێجگهله ئهوانه مکانیزمگهلێکیش له دهرهوهی نیزامی سیاسی فهرمیدا ههن. وڵامدانهوه دهبێ شهفاییهتی کرداری حاکمانی لهگهڵ بێت، لهبهر ئهوهی که حکومهته خراپهکام زۆر به کهمی له ناکامی و شکستهکانیان راپۆرت و زانیاری دهدهنه خهڵک. ههر بهم هۆیهشه که نیزامی حکومهتداری باش پێویستی به دهزگایهکی راگهیاندنی گشتی و سهربهخۆ و نههادهکانی کۆمهڵگای مهدهنی ههیه ههتا رهفتار و کردهوهکانی دهوڵهت بخاته ژێر چاوهدێری.بهم شێوهیه وڵاتانی پێشکهوتووی شوێندانهر ، ههر ئهوهندهی که لهبهر دانانی سنوور و کۆنتڕۆل و چاوهدێری لهسهر خۆیان بوونهته خاوهن گرنگایهتی که به هۆی توانایان بۆ خڕکردنهوه و سازمان دانی دهسهڵات. باوهر(اعتماد) چ له نێوخۆی وڵاتێکدا و چ له نێو وڵاتانێکدا بخوڵقێت، دهتوانرێ که له دوو رێگاوه دابین بکرێ؛ یهکهم رێگای کولتوری که لهوێدا باوهر له نێوان ئهرزش و پێوهرهکان، نهریتهکان و مێژووی هاوبهشهوه سهرجاوه دهگرێت. له تهواوی کۆمهڵگاکان باوهڕ له نیو بنهماڵه و خێزانهکان له رێگای پێوهندی خزمایهتییهوه دهستپێدهکات و دواتر هێدی هێدی دهچێته نێو گرووپ و دهسته کۆمهڵایهتییهکانهوه. دووههم چهشنی باوهڕ له سهر ئهساسی بهرژهوهندی و سهرچاوهی هاوبهشهوه پێکدێت.ئهم چهشنه له باوهڕ دهتوانێ له نێوان لایهنی تهواو بێگانه بهیهکتر پێکبێ که له باری فهرههنگییهوه هیچ خاڵێکی هاوبهشیان پێکهوه نهبێ و له بهشه جیاجیاکانی جیهاندا سهرقاڵی کار و چالاکی بن. ئهم چهشنه له باوهڕ لهسهر بنهمای نههادهکان پێک دێت. له نێوان ئهم دوو چهشنه باوهڕپێکردنهدا، چهشنه فهرههنگییهکهی به شێوهیهکی ئاشکرا و سروشتی و بهربڵاو، بهڵام لهم حاڵهیشدا سهرهتاییتره. ههموو مرۆڤێک خۆی له گرووپگهلێکی کۆمهڵایهتی یان کۆمهڵه فهرههنگی سهرهتاییهکاندا رێکدهخهن و دههتوانین بڵێین که ههموو کهسانێک که تووشی کۆسپ و گرفتێک دهبن پهنا دهبهن بۆ ئهم گرووپانه. دووههم چهشنی باوهڕپێکردن شوێنهواری ''بالقوه'' ی خۆی به شێوهیهکی جیاواز پهره پێدهدات. ئهم چهشنه له باوهر پایدارتره، لهبهر ئهوهی که لهسهر ئهساسی عهلاقهی تاکهکهسی و سهربهخۆیی نوێی ئابووری پێکهاتووه.. باوهر کاتێک که وڵاتهکان رێی بهمۆدێڕبوون دهپێون به چهشنێکی فراوان له بهرژهوهندییهکانی تاکهکهسیدا خۆی دهگرێت ههتا کولتوور. به جیهانیبوون دهرفهتی بهرینکردن و پهرهپێدانی بازاڕهکان لهوبهری سنووری وڵاتێک زێدهتر دهکات و هاوکاته لهگهڵ پهرێپێدان و گهورهترکردنهوهی چوارچێوهی غهیره شهخصی ، ساختاری و نههادی که لهو رێگایهوه باوهڕ دهتوانێ له نێوان لایهنی تهواو بێگانه به یهکهتر شکڵبگرێت. نموونهیهکی دیار: بازهگانی و تجارهت له چین و کۆمهڵانی چینی زمان به شێوهی نهریتی له نێوان ئهندامانی بنهماڵهدا شکڵی دهگرت. له وهها کهش و ههوایهکدا وۆر سهختبوو که به نامۆکان باوهر بکهی یان به لهگهڵ کهسێک که هیچ پێوهندییهکت لهگهڵی نییه بچیته نێو سات و سهودا و تجارهتهوه.ئهگهرچی ئهم شکڵه له سهرمایهی کۆمهڵایهتی که لهسهر ئهساسی پێوهندی خزم و خوێشی پێکهاتبوو ههتا دهورانێکی زۆر دارای کارکرد بوو، بهڵام سنووردار و مهحدوودیش بوو. ئهم چهشنهش بهو مانایه بوو که تجارهتگهلی تایبهت به خێزان و بنهماڵه نهیدهتوانی ببێته کۆمپانیای حیرفهیی و گهوره یان بچنه ناویان. هۆکارگهلێکی سیاسیی زۆر بۆ وڵاتانێک که لهسهر ئهساس و زهمینه هاوبهشهکانی کلتووری، قهومی و مێژوویی دهست دهدهنه هاوپهیمانێتی لهگهڵ یهکتر، له ئارادا ههیه. بهڵام عهقهلانییهتی ئابووری حوکم دهکات که باوهڕ دهبێ لهسهر ئهساسی بیچمه غهیره شهخصییهکان بێت.یهکپارچهگی له ئابووری جیهانیدا ، مسۆگهرتر و شوێندانهرتر دهبێ ئهگهر به جێی مهبهستگهلی تاکهکهسی و شهخصی لهسهر بنهمای بهرژهوهندی و لهجێی فهرههنگ لهسهر ئهساسی نههادهکان دابمهزرێت. ئهمهیش روانگهیهکی رۆژئاوایی نییه بهڵکوو شێوهنیگا و کردارێکی جیهانیه.
سهرچاوه: ایرانگلوبال(بۆرۆژههلات) ـ ناوهندی ههوال: بهرامبهر بهو تۆپبارانهی ئێران كه ماوهی زیاتر له حهتوویهكه دهستی پی َكردوهو رۆژانه ناوچه سنورییهكانی كوردستان بۆردومان دهكات، ئهمرۆ خهلكی كهلار رژانه سه رشهقامو بهرامبهر ئهو كاره نارهزایهتیان دهربری. خۆپێشاندهران له رێپیوانهكهیان دا خوازیاری دانانی سنورێك بۆ ئهو دهستدرێژی ئێران بوون.
دوو رۆژ لهوهپێش، له نهخۆشخانهیهکی شاری شانگهای له وڵاتی چین، دهستی خانمێکی چینی نهشتهرگهری کراوه که به وتهی HLN گهورهترین دهستی جیهان بووه(بێگوومان سهیروسهمهرهترین دهستی جیهانیش) و دوای دوو رۆژ وێنهی ئهم دهست و نهشتهر گهرییه بڵاوکراونهتهوه. ئهم ژنه چینییه که نێوی Liu Hua یه و 24 ساڵی تهمهنه به هۆی نهخۆشییهک تووشی ئهم گرفته بوو.
سهرچاوه: HLN.BE http://www.hln.be/hlns/cache/det/art_558025.html?wt.bron=homeBakskes5 به وتهی وهزارهتی دهرهوهی دهوڵهتی فێدڕاڵی بلژیک توریستی بلژیکی ستێفان بوڤه که لهگهڵ هاوڕێیهکی بۆ گهڕان و پشووی هاوینه روویان له ئێران کردبوو هێشتا ههروا بێسهرشوێنه. ههتا ئهوڕۆ دواینیوهڕۆی رۆژی ههینی رێکهوتی 17ی ئاگۆست هیچ ههواڵێک له ناوبراو به دهست نهکهوتووه و ژنه هاوسهفهرهکهشی بهدوای ئازادبوونیدا له سهفارهتی بلژیک له ئێران ماوهتهوه. کاوه ئاههنگهری- برۆکسێل http://www.standaard.be/Artikel/Detail.aspx?artikelId=DMF13082007_011 بعنوان یکی از شرکتکنندگان این همایش و شاید هم یکی از دردسرسازان این همایش برای تمامیتگرایان، برآنشدم که چند نکتهای را در خصوص نظرات آقای دکتر باقرزاده به رشتهی تحریردرآورم. ایشان عضو هیئت رئیسهی این همایش بودند و انصافا هم همراه همکاران دیگر هیئت زحمت فراوان برخود هموارنمودند که پیشاپیش از همهی گردانندگان این همایش نهایت تشکر را دارم.اما آنچهکه باعث نگارش این چند سطر شد، کمی ابهام و سوال(شاید تکراری برای آقای دکتر باقرزاده)بود که امیدوارم باعث تفهیم و تفاهم(حداقل برای من) هرچهبیشتر گردد. آقای دکتر باقرزاده در پاراگراف دوم مینویسند:'' در واقع، آن چه كه توانست این یخ بزرگ را در بین شركتكنندگان در همایش همبستگی ایران در هم بشكند و این دعواهای حیدری-نعمتی را تضعیف كند، پذیرش یك اصل اساسی و تعیینكننده دموكراسی بود. '' در این خصوص میتوان گفت که به حق و واقع این کردها هستند که مثل همیشه پیشتاز کاروان اندیشهی سیاسی ایران بوده و هستند و تاریخ 100 سالهی گذشتهی ایران هم این ادعا را به خوبی اثبات میکند. به تعبیری میتوان گفت که تابحال نهصت دمکراسیخواهی کردها در ایران یا از طرف حکومتهای مرکزی سرکوب شده و یا از طرف روشنفکران و حتی ئوپوزیسیون داخلی و قدرتهای خارجی ناشنیده و اهمال شدهاست. تازه اگر نه بعداز هزاران سال تاریخ و تمدن بلکه بعداز ماندگاری 28سالهی دشمن سرسخت دمکراسی اگر ما ئوپوزیسیون تنها بر دموکراسی مهر تایید گذاشتهایم، لااقل از دید من هنر نکردهایم. ولی آنرا به فال نیک میگیریم. در ادامه میفرمایند که: این اصل از چنان اهمیت كلیدی برخوردار است كه میتوان به تنهایی آن را محك دموكرات بودن یك نیروی سیاسی دانست. '' درباره این نظر و تئوری بحث فراوان شد. به نتیجهای نرسیدیم. نهتنها بین ما(کرد، آذری، عرب، لر و گیلک حاضر در جلسه) و سلطنتطلبان، بلکه با کسان ارجمند دیگری همچون دکتر باقرزاده هم به تفاهم و توافق چشمگیری نرسیدیم و با خواندن مقالهی آقای دکتر باقرزاده باز همان مشکلات و عدم توافق برای من تداعی شد. چون ما تنها به تئوری دمکراسی بسنده نمیکنیم و بیشتر از آن گارانتی عملی این مکانیزم را مد نظر داریم، که در این قسمت تفاوتها شدت میگیرند که متاسفانه ناآشنایان به واقعیت متنوع فرهنگی ایران و خودخواهان تمامیتخواه در آن همایش به هیچ عنوان قادر به پذیریش دموکراسی پلورال نبودند. هرچند که شخصیتهای ارجمندی همچون دکتر باقرزاده و چندی دیگر سیستم نامتمرکز را برای آیندهی ایران تایید فرمودند و با وجود چنین سرمایههای فکری در میان فارسها میتوان گفت که بیرق امید ازطرف ما همچنان در اهتزاز خواهدبود. نکتهی دیگراینکه تنها دموکرات بودن برای ما نمیتواند محک باشد و در آیندههم نخواهدبود. همچنانکه زمان شایستهسالاری بهسرآمده،بهدلیل اینکه واژگان '' کی شایسته'' است و '' شایستگی'' چیست(این قسمت از دید یک کرد، آذری،فارس، عرب،بلوچ، ترکمن و گیلک دارای مشخصات متفاوتی خواهدبود) دیگر تقریبا فاقد تعریف و شناسهی واحدی شده و سالار و سالاری هم از ادبیات سیاسی امروزین رختبربستهاست و لااقل نزد من این نوع دموکراسی هم، تاریخ انقضاء خوردهاست. در ارتباط با رای مرم هم همچنانکه در همایش پافشاری میکردیم و خواهیم کرد، به هیچ عنوان تن به رفراندوم یا رایگیری واحد و سراسری دررابطه با تایید یا رد یک موضوع نخواهیمداد. چون حتما به دمکراسی حداکثری و حداقلی تبدیل خواهد شد و این نوع دمکراسی فاقد هرگونه ضمانت و صلاحیت درازمدت خواهدبود. به سخنی دیگر و بعنوان مثال در در ایران دارای 30 میلیون فارس، کردهای دارای جمعیت 10 میلیون،همیشه باید تابع اوامر برگزیدگان(از طریق حداکثر رای)فارس زبان شده و باز همان سریال تکراری درجه1 و درجه2. پس به گمان نگارنده بهتر است که منبعد اپوزیسیون داخل و خارج از ایران در فکر تاسیس و بنیاد نهادن مکانیزم و سیستمی باشند که فاقد این حداقلی و حداکثری باشد، به عنوان نمونه سیستم سیاسی کشورهای بلژیک و سویس و هندوستان میتوانند راهنمای خوبی در جهت رفع اختلافات و قدمهای ناهمگام اپوزیسیون ایرانی باشد. در قسمت دیگری از مقالهی آقای دکتر باقرزاده آمدهاست:'' . گفتن این كه مردم این «انتخاب» را در 28 سال پیش انجام دادهاند نیز، صرف نظر از كیفیت آن انتخاب، كمترین ارزش حقوقی ندارد. اول به این دلیل كه مردم حق دارند، حتا در پهنه یك نسل، انتخاب خود را تغییر دهند، و در شرایطی كه برای نزدیك به سه دهه حق انتخاب مردم، به دلیل «انتخاب» پیشین آنان، از آنان سلب شده است هیچ دلیلی در دست نیست كه نشان دهد آنان بر آن«انتخاب» باقی ماندهاند. دوم، به همان دلیل درستی كه آقای خمینی نیز به آن استناد كرد، كه انتخاب یك نسل هیچ سندیتی بر پذیرش آن از سوی نسل دیگر ندارد. و در هر صورت، یك جمهوریخواه دموكرات نمیتواند اطمینان خود را جاینشین واقعیتی بكند كه تنها یك راه برای اثبات آن وجود دارد: رأی آزاد مردم. ''این بخش از مقالهی آقای دکتر باقرزاده برای من کرد جای بسی تامل است. بدون گمان هر کسی که صاحب اندیشهی آزاد و دمکراتیک باشد بایستی معترف به این باشد که هر نسلی دارای حق انتخاب خود بر مبنای نیاز و تشخیص زمان خودش است، حال این ایده از طرف هر کسی باشد برای من مدعی اندیشهی آزاد و دموکراتیک، قابل قبول است، ولی اگر من از این منظر به کردها و کردستان بنگرم، چند پرسش برایم بوجود میآید! یکی اینکه اگر هر نسلی حق انتخاب برای خود را دارد، پس چگونه است که کردها هنوز در گفتمان سیاسی ایرانیان(حداقل در خارج از کشور) دارای حق انتخاب برای خود نیستند؟ که در این همایش همه ما شاهد این اجحاف بودیم. به زبانی دیگر با در نظر گرفتن همهی تفاوتهایی که میان کردها و مرکزگرایان به لحاظ زبانی، جغرافی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و به تعبیری جامعهشناختی با وجود تفاوتهای فرهنگی موجود در این میان و با در نظرگرفتن آنها، چگونه من کرد میتوانم به حکم سیاسی یک فارس گردن نهم؟ یا چگونه و بر چه اساسی الیتهای فارس زبان دارای این صلاحیت بوده و مجاز به تعییین تکلیف برای کردها میشوند؟ پرسش دیگر و مهم از دید من تعریف ایران و رای مردم است، که بیشترین مخالفت ما کردها را در آن همایش برانگیخت. در جمعی یا کشوری که دارای ترکیب متفاوت و گونهگون است،همایش پاریس یا ایران، اتکاء به رای اکثریت، برای من چیزی غیراز تحمیل ایده اکثریت(به لحاظ رای دهندگان) بر اقلیت حاضر در آن جمع یا کشور نیست. آری من هم با رای آزاد مردم موافقم، ولی نه با رای مردم فارس زبان دربارهی کرد زبانها، با این احتساب از دید نگارنده بهترین شیوهی مبارزه علیه رژیم کنونی جمهوری اسلامی و یا حتی در خصوص سیستم آینده ایران، حالت ائتلافی آن است. در ائتلاف بیشتر بر بزرگتر کردن حد و دایرهی همکاری تاکید خواهد شد و همین نتیجه را هم خواهدداد، ولی در سیستم حداکثری و حداقلی تنها عدهای نادیده گرفتهخواهندشد،لااقل در ایران کنونی و همایشهایی همچون پاریس. دقیق به همین دلیل است که در جواب این ایدهی آقای دکتر باقرزاده که میفرمایند:'' به همین صورت، یك طرفدار نظام پادشاهی پارلمانی، یك طرفدار فدرالیزم یا یك طرفدار هر شكل و ساختار سیاسی حكومتی یا نظام اقتصادی یا هر چهارچوب دیگری كه قرار است بر یك جامعه حاكم شود، نمیتواند در عین ادعای دموكراسی از محك زدن آرمان و نظام مطلوب خود به رأی آزاد مردم طفره برود.'' عرض میکنم که برای تایید سیستم دلخواه کردها که فدرالیسم بود، چرا باید به آراء اکثریت مرکزگرای آن همایش تن میدادیم؟ آیا رای و انتخاب هیچگونه ارتباطی با نحلههای فکری و باورهای سیاسی و بسترهای فرهنگی شخص یا گروه و جامعه ندارد؟ آیا ما در این همایش و آینده ایران به تفاوتهای فرهنگی و اجتماعی موجود توجه خواهیمکرد؟ آیا خودداری کرد،آذری،لر، عرب و گیلک حاضر در همایش از دادن رای به نظام سلطنت مشروطه از نادمکرات بودن آنها سرچشمهمیگیرد؟ یا از نبودن روحیه و فکر ائتلافی و قبول تفاوتها بود؟ ما در این همایش یکبار هم از اختلاف و تضاد کلمهای بر زبان نیاوردیم، ولی دهها بار از تفات گفتیم و در آینده هم خواهیم گفت، چونکه اساسا ایرانی یک کشور ائتلافی متشکل از گوناگونیهاست و هرگونه توافق و همبستگی هم بایستی بر اساس این واقعیت متفاوت باشد نه دیدگاههای یکسانساز و تک ساحتی که آقای دکتر باقرزاده هم شاهد و شنونده این گونه طیف فکری بودند. به همین خاطر بهنظر نگارنده ما به قرائتی دیگر و نگرشی نو از ایران نیازمندیم، تا بتوانیم به تعریف و شناسهای منصفانهتر از دمکراسی و سیستم سیاسی برای ایران آینده دستیابیم. برای من کرد تنها دستآورد این همایش همین دیالوگ و مناقشهی فکری چند روزه و آشنایی و یافتن دوستان ازجمندی که بدون شک پشتیبان بزرگی برای برقراری آزادی و دمکراسی نوین در ایران خواهندبود و با امید به اینکه همهباهم در تلاش برقراریی هرچهبیشتر دیالوگ(به عنوان مولد و سائق دمکراسی) باشیم. کاوه آهنگری 23/06/2007
نرگس رضايي:مصرف موادمخدر از 100 سال پيش با ورود ترياك به ايران جاي خود را در بين ميانسالان جامعه باز كرد و در مدت زمان كوتاهي به مادهاي مدرن نسبت به چپق و قليان تبديل شد.هنوز چند سالي از مصرف ترياك با زغال و منقل نگذشته بود كه با صنعتي شدن جامعه، مصرف موادمخدر نيز از شكل طبيعي و سنتي خارج شد و الگوي تازهاي پيدا كرد.
الگويي كه امروزه كراك نام دارد و سن مصرف را به شدت كاهش داده است بهطوري كه آسيبشناسان اجتماعي نسبت به مصرف آن در 2 سال اخير بارها هشدار دادهاند و «محمدحسين فرجاد» آسيبشناس در اين زمينه گفته است: ميزان مصرف كراك به شدت در ميان گروه سني 17 تا 25 سال در حال افزايش است و اين امر بهطور حتم ميزان مرگ و مير را در سالهاي آتي افزايش خواهد داد چرا كه براساس آمار مركز تخصصي ترك اعتياد تهران، كراك در بين جوانان به صورت مادهاي كمخطر با ميزان نشئگي بالا معرفي شده و 95 درصد از مصرفكنندگان آن را به اسم روانگردان ميشناسند چرا كه از نظر كارشناسان سمشناسي كراك در اصل انرژيزا و شاديآور بوده و هيچگونه اعتيادي را در مصرفكننده به وجود نميآورد. اما كراكي كه در ايران توزيع ميشود كراك اصل نبوده و در آزمايشگاههاي مخفي و خانگي كشور با فشرده كردن هروئين بدون در نظر گرفتن هرگونه استانداردي تهيه ميشود و در برخي موارد نيز از ضايعاتي كه نميتوان از آن هروئين خالص به دست آورد كراك توليد ميشود. بنابراين خلاف تصور مصرفكنندگان كراك از تبليغات نوع خارجي نوع ايراني آن اعتيادآور بوده و طي يك ماه اول مصرف دائم از آن مقدار مصرف به 3 يا 4 برابر روز اول مصرف رسيده و تعداد دفعات مصرف روزانه به 10بار در روز افزايش پيدا ميكند.
تدخين كراك براي شخص حس نشاط ظاهري شديد يا به اصطلاح «پرواز شادمانه» به وجود ميآورد كه حدود 5 تا 7 دقيقه طول ميكشد و پس از آن با ايجاد افسردگي حاد واحساس بيارزش بودن و ولع زياد براي مصرف اين ماده ادامه مييابد و در مراحل بعد ترك اعتياد را مشكل ميسازد و بيشتر به همين علت است كه معتادان به كراك كمتر اقدام به ترك آن ميكنند . در سال گذشته از تعداد معتادان مراجعهكننده به مركز تخصصي ترك اعتياد تهران 24 درصد معتاد به كراك بودند درحالي كه آمار معتادان ترياك به 59 درصد ميرسيد و اين آمار از نظر آسيبشناسان اجتماعي بيانگر شرايط سخت ترك برخلاف سهولت مصرف آن است و يكي از دلايل اصلي مصرف اين ماده توسط طيف وسيعي از جوانان ساده بودن مصرف آن است كه حتي در مكانهاي عمومي و خودروي شخصي با استفاده از فندك و ني و سنجاق قابل استفاده است.
بنابر اين سهولت در مصرف كراك ميزان مصرف آن را افزايش داده و به تبع آن كشفيات آن نيز رقم بالايي را به خود اختصاص داده است.
سال گذشته سردار «حميدرضا حسينآبادي» مديركل مبارزه با موادمخدر نيروي انتظامي ميزان كشفيات كراك را 3 تن و 150 كيلو اعلام كرد و متعاقب آن مسوولان آگاهي به پيامدهاي سوء مصرف آن در افزايش جرايم اشاره كردند و سرهنگ «علي تواضعي» مديركل مبارزه با جرايم جنايي آگاهي نيروي انتظامي گفت: نقش مخدرهاي صنعتي در ارتكاب جرايم بيش از گونههاي سنتي بوده و براساس آمار دستكم دو برابر ساير مواد است. بنابر اين با توجه به نگرانيهاي مسوولان از شيوع روزافزون ماده صنعتي كراك، بهنظر ميرسد اين مساله ابعاد گستردهتري به خود بگيرد.
مرگ ناگهاني معتادان كراك
هر چند اثرات كوتاهمدت كراك مشابه آمفتامين است و در مدت زمان كوتاهتري فرد احساس چابكي و سرخوشي مفرط ميكند اما پس از آن منجر به بروز عوارض جسماني و حتي مرگ مصرفكننده ميشود. دكتر جلالي فوق تخصص سمشناسي درباره عوارض كراك به «تهران امروز» ميگويد: كراك نوعي مواد از الكائيدهاي دسته كوكائين است كه اصل آن انرژيزا و شاديآور است.
اعتياد به كراك در كشورهاي صنعتي محدود به يك گروه سني با شرايط اجتماعي يا اقتصادي خاص نيست و ارزان بودن و در دسترس بودن اين موادمخدر را همگاني كرده است. البته در ايران بيشتر گروه سني 17 تا 25 سال به آن گرايش دارند. كراك مادهاي است كه خوشي و نشئگي آن چند ماه بيشتر طول نميكشد و بعد از مدت كوتاهي خوشحالي روز اول را به مصرفكننده نميدهد و فرد براي به دست آوردن خوشي روز اول مصرف خود را زياد ميكند بهطوري كه در ماه سوم و چهارم هر دو ساعت يكبار اقدام به مصرف كراك ميكند. اين فوقتخصص سمشناسي ميافزايد: تزريق كراك آخرين مرحله براي كسب خوشي بيشتر است كه عوارض جسماني و رواني جبرانناپذيري براي معتاد به همراه دارد. تزريق به شدت مغز، كبد و قلب را تحتتاثير قرار داده و موجب التهاب اين اعضا ميشود. تحتتاثير عوارض منفي كراك تمام اجزايي كه در تماس مستقيم با دود كراك هستند ذرهذره نابود شده و ميپوسند.
اجزاي داخلي بدن عفونت ميكند و در برخي موارد ديده شده مصرفكنندگاني كه به مدت طولاني از اين ماده استفاده ميكنند، ميزان عفونت به اندازهاي است كه اجزاي بدن از هم جدا ميشوند، يعني گوشت زير پوست دچار عفونت شده و به اصطلاح «كرم» ميزند.
جلالي در مورد مرگ ناگهاني معتادان كراك معتقد است: محروميت چند هفتهاي يا چندماهه يك معتاد كراك از اين ماده او را نميكشد بلكه استفاده مجدد پس از يك دوره زماني، موجب مرگ معتاد ميشود چرا كه با ايجاد مسموميت تعداد تنفسها را كاهش داده و خواب معتاد را عميقتر ميكند و در اكثر اوقات شاهديم كه اين افراد حين مصرف در خرابهها و دستشوييهاي اماكن عمومي ميميرند.
از نظر او، ترك كراك تنها بهوسيله روش سمزدايي فوقسريع URD ميسر است و روشهاي ديگر ترك كراك از قبيل استفاده از دارو و قرصهاي ترك در اين مورد چندان تاثيرگذار نيستند.
كراك ،معلول معضلات اقتصادي ـ اجتماعي
باتوجه به ميزان شيوع كراك در ميان نسل جوان، بهنظر ميرسد اعتياد به كراك بر عكس جوامع صنعتي صرفا جنبه تفريحي نداشته و عوامل اجتماعي ـ اقتصادي در گسترش آن دخيل بودهاند. دكتر محمدمهدي رحمتي، جامعهشناس، علت عمده گرايش جوانان را به كراك، مشكلات اقتصادي ميداند و ميگويد: وضعيت اقتصادي حاكم بر هر جامعهاي در بروز مشكلات و ناهنجاريهاي اجتماعي تاثير عميقي دارد، بهطوري كه اگر نابرابري در توزيع فرصتها افزايش يابد و جوانان نتوانند بهراحتي به فرصتهاي مطلوب اجتماعي دست پيدا كنند، گرايش به مصرف موادمخدر و الكل براي تسكين دردهاي اجتماعي بيشتر و بيشتر ميشود و در اين ميان گروههاي سني زير 20 سال بيشتر از بقيه، هنجارهاي پذيرفتهشده اجتماعي را زير پا ميگذارند و از آنجا كه در جامعه فعلي ايران، فرصتهاي اجتماعي بسيار محدود است و همه جوانان امكان تحصيل ندارند، هرچند ظرفيت دانشگاهها افزايش يافته اما تب و التهاب كنكور از ديپلمهها به ليسانسهها منتقل شده است و همچنان يك نوع استرس و ترس از عدم موفقيت در بين جوانان وجود دارد.
تحصيلكردههاي دانشگاهي هم كه چند سال پول و انرژي خود را صرف تحصيل ميكنند، بعد از مدتي سرخورده ميشوند چون هيچ شغلي براي آنها تعريف نشده است.
درواقع زيرساختهاي اجتماعي متناسب با افزايش جمعيت رشد نكردهاند و جوان امروزي سرگردان و بيپناه مانده است.
اين جامعهشناس ميافزايد: وقتي جامعه نتواند امكانات رشد يك جوان را فراهم كند، كمبودها و مشكلات حالتهاي مختلفي را بهوجود ميآورند كه افزايش كجرويها يك شكل آن است.
بنابراين جوان براي فرار از مشكلات و تسكين آلام خود، كراك را بهعنوان آسانترين و ارزانترين راه براي كسب لذت انتخاب ميكند. هرچند مسوولان در پيشگيري و مبارزه با اين معضل اهتمام ميورزند اما اين برخوردها تنها برخورد با معلولهاست.
13/ 7 درصد دانشآموزان در معرض مستقيم اعتياد
هنگامي كه بيشترين تبليغات قاچاقچيان و فروشندگان مخدرهاي صنعتي با عنوانهايي همچون بيخطربودن، اعتيادآور نبودن و... در كنار ارزاني و آساني تهيه آنها قرار ميگيرد، طبيعي است كه درصد زيادي از جوانان جامعه به مصرف آن مبادرت ورزند.
سرهنگ علي سماواتي، رئيس مركز آموزش پليس مبارزه با موادمخدر ميگويد: هماكنون از 10 ميليون دانشآموز سراسر كشور 13/7 درصد آنها در معرض مستقيم اعتياد قرار دارند. اين در حاليست كه به گفته محمد موسيزاده، كارشناس، آشنايي جوانان با كراك در دوره دبيرستان و گاه در دوره راهنمايي صورت ميگيرد و تبليغ كلامي مواد، منجر به استفاده از آن ميشود.
در سالهاي گذشته بيشتر مراجعان كلينيكهاي ترك اعتياد را ميانسالاني تشكيل ميداد كه به ترياك و هروئين و نمونههاي مشابه اعتياد داشتند، در حالي كه امروزه به گفته احسان تاجزاده مدير يكي از كلينيكهاي مركز تهران بيشتر مراجعان جوانان كمسن و سالي هستند كه همراه خانوادههايشان براي سمزدايي ميآيند و نزديك به 67درصد اين افراد معتادان به مواد صنعتي هستند كه نياز به سمزداييهاي فوقسريع دارند و در حقيقت چهره معتادان و نوع اعتيادشان كاملاً عوض شده و اين نگرانكننده است.
اميد.م يكي از اين مراجعان كمسن و سال اين كلينيك است كه تنها 15 سال دارد و به گفته مادرش مصرف موادمخدر را از 12 سالگي و با مصرف حشيش شروع كرده است و در حال حاضر به كراك اعتياد دارد و وضعيت روحي و جسمي خوبي ندارد.
او تاكيد ميكند كه پسرش توسط همسالان خود معتاد شده و گاهي براي تهيه مواد همراه دوستانش دست به كارهاي خلاف ميزد.
مدير كلينيك نمونه اين مورد را 22 نفر در عرض 4 ماه اعلام ميكند و ميگويد: معتادان به كراك در رفتارهاي خود تغييرات بارزي را نشان ميدهند كه از جمله آنها عبارتند از: از دستدادن توجه و تمركز، كاهش وزن، ناپديدشدن لوازم قيمتي خانه، آشفتگي، برنامه خواب نامنظم، بيتوجهي به آراستگي ظاهري، پادرانوياي شديد، بيقراري و اضطراب.
بنابراين كراك، شخصيت معتادان را متزلزل كرده و بار رواني آن بهمراتب بيشتر از ساير مواد ديگر است.منبع: تهران امروز
کۆماری ئیسلامی ئێران و دارودهستهی تێڕۆری ئهم نیزامه بهم شێوهیه و به رهسمی دهیانهوێ ژیان له خهڵکی کوردستان بشێوێنن.
کهسانێک که رهنگی چاویان شینه، ئیتر نابێ گلهیی له دایکان بکهن که بۆچی رهنگی چاویان شینه، بهتایبهت ئهگهر رهنگی قژی سهریان بلۆند(زهردی مهیلهو زهیتوونی)بێت. به گوێرهی لێکۆڵهرێکی ئهمریکی شینی چاو نیشانهیهکه له هۆشی(intelligentie) باش.به وتهی پرۆفسۆر'' یوانه رۆوه'' Joanna Rowe کهسانێک که رهنگی چاویان شینه،چ ژن چ پیاو، زۆر باشتر دهتوانن ستراتیژیک بیر بکهنهوه و ههروهها بۆ کات وساتیان باشتر بهرنامهڕێژی بکهن و له تاقیکارییهکاندا نهتیجهی باشتر بهدهست بێنن.بهڵام کهسانێک که رهگی چاویان قاوهییه نابێ دڵگران بن لهو ههواڵه چوونکه ئهوانیش له یاری و سپۆڕتدا سهرکهوتووترن.شایانی باسه که پرۆفسۆر Rowe هێشتا لێکۆڵینهوهکهی تهواو نهکردووه و دهبێ چاوهڕوانی بڕیار و ئهنجامی کۆتایی ئهم لێکۆڵینهوهیه بین.
